अन्वयः
अध्यर्धयोजनम् more than a half Yojana, गत्वा having travelled, सरय्वा: river Sarayu, दक्षिणे तटे on southern bank, वश्वामित्र: Viswamitra, राम इति addressing him as "O Rama", मधुराम् sweet, वाणीम् words, अभ्यभाषत spoke.
M N Dutt
And having proceeded over half a Yojana, and arriving at the right bank of the Sarayū, Viśvāmitra addressed these sweet words to Rāma, O Rāma! do you, O child, take of this water: let no delay occur.
Summary
After crossing a distance of over half a yojana on the southern bank of Sarayu, Viswamitra addressed Rama sweet in a gentle voice.
पदच्छेदः
Click to Toggle
| अध्यर्धयोजनं | अध्यर्ध–योजन (२.१) |
| गत्वा | गत्वा (√गम् + क्त्वा) |
| सरय्वा | सरयू (६.१) |
| दक्षिणे | दक्षिण (७.१) |
| तटे | तट (७.१) |
| रामेति | राम (८.१)–इति (अव्ययः) |
| मधुरां | मधुर (२.१) |
| वाणीं | वाणी (२.१) |
| विश्वामित्रो | विश्वामित्र (१.१) |
| ऽभ्यभाषत | अभ्यभाषत (√अभि-भाष् लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| अ | ध्य | र्ध | यो | ज | नं | ग | त्वा |
| स | र | य्वा | द | क्षि | णे | त | टे |
| रा | मे | ति | म | धु | रा | वा | णीं |
| वि | श्वा | मि | त्रो | ऽभ्य | भा | ष | त |