१.१.४६

स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ।
श्रमणीं धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव ।
सोऽभ्यगच्छन्महातेजाः शबरीं शत्रुसूदनः ॥

अन्वयः

महाबाहु: mightyarmed Rama, तम् that Kabandha, निहत्य having killed, ददाह consigned him to flames, स: he (his soul), स्वर्गतश्च ascended heaven, स च Kabandha (while leaving for heavens), राघव O Raghava, धर्मचारिणीम् performing religious duties, धर्मनिपुणाम् proficient in practising austerities duties, श्रमणीम् female ascetic, शबरीम् belonging to Sabara community, अभिगच्छ visit her, अस्य to Rama, इति कथयामास informed.

M N Dutt

And the Rākşasa addressed Rama saying, O descendant of Raghu, Do you repair to the ascetic, Śabarī, conversant with all systems of morality.

Summary

Mightyarmed Rama, having killed Kabandha, consigned his body to flames. While leaving for heavens he informed him saying, 'O Raghava, there is a female ascetic in Sabara community, performing religious duties and proficient in practising austerities. You may visit her'.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
चास्यच (अव्ययः)–इदम् (६.१)
कथयामासकथयामास (√कथय् प्र.पु. एक.)
शबरींशबरी (२.१)
धर्मचारिणीम्धर्मचारिणी (२.१)
श्रमणींश्रमणा (२.१)
धर्मनिपुणाम्धर्म–निपुण (२.१)
अभिगच्छेतिअभिगच्छ (√अभि-गम् लोट् म.पु. )–इति (अव्ययः)
राघवराघव (८.१)
सोतद् (१.१)
ऽभ्यगच्छन्अभ्यगच्छत् (√अभि-गम् लङ् प्र.पु. एक.)
महातेजाःमहत्–तेजस् (१.१)
शबरींशबरी (२.१)
शत्रुसूदनःशत्रु–सूदन (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
स चास्यकथ या मासशब रींध
र्म चारि णीम्श्रम णीं धर्मनिपु णा
मभि ग च्छेति राघव सोऽभ्य गच्छ
न्म हा ते जाःशब रीं शत्रु सूद नः