१.२१.७

कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश ।
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ।
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ ॥

अन्वयः

कलापिनौ equipped with quivers, धनुष्पाणी the twain with bows in their hands, दश दिश: in ten cardinal points, शोभमानौ illuminating, अक्षुद्रौ warriors of not a little prowess and splendour, त्रिशीर्षौ three hooded, पन्नगौ इव resembling two serpents, महात्मानम् magnanimous, विश्वामित्रम् Visvamitra, अश्विनौ twin Aswini devatas, पितामहमिव like Brahma, अनुजग्मतु: followed.

M N Dutt

And equipped with quivers, and with bows in hand, gracing the ten cardinal points and resembling three-hooded serpents, they followed the high-souled Viśvāmitra, like the two stalwart Asvins following the Grand-sire.

Summary

Rama and Lakshmana equipped with bows and quivers resembled three hooded serpents. Warriors of no less prowess, they illuminated the ten quarters and followed the high souled Viswamitra like twin Aswanikumaras following the grandsire, Brahma.

पदच्छेदः

कलापिनौकलापिन् (१.२)
धनुष्पाणीधनुष्पाणि (१.२)
शोभयानौशोभ–यान (१.२)
दिशोदिश् (२.३)
दशदशन् (२.१)
विश्वामित्रंविश्वामित्र (२.१)
महात्मानंमहात्मन् (२.१)
त्रिशीर्षाव्त्रि–शीर्ष (१.२)
इवइव (अव्ययः)
पन्नगौपन्नग (१.२)
अनुजग्मतुर्अनुजग्मतुः (√अनु-गम् लिट् प्र.पु. द्वि.)
अक्षुद्रौअक्षुद्र (१.२)
पितामहम्पितामह (२.१)
इवाश्विनौइव (अव्ययः)–अश्विन् (१.२)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
क लापि नौध नु ष्पा णी शोभ या नौ
दि शोदश वि श्वा मि त्रंम हा त्मा नं
त्रि शी र्षाविव पन्न गौअनु जग्म
तु र क्षु द्रौपि तामहमि वाश्वि नौ