अन्वयः
चरितव्रत: (Valmiki) one who practised religious vows, कृत्स्नम् entire, काव्यम् epic, रामायणम् the Ramayana, सीताया: महत् चरितम् Sita's great history, पौलस्त्यवधम् इत्येव the slaying of Paulastya etc, चकार composed.
Summary
Valmiki who practised religious austerities composed this entire epic named the Ramayana which constitutes the great history of Sita and the killing of Paulastya (Ravana).
पदच्छेदः
| काव्यं | काव्य (२.१) |
| रामायणं | रामायण (२.१) |
| कृत्स्नं | कृत्स्न (२.१) |
| सीतायाश् | सीता (६.१) |
| चरितं | चरित (२.१) |
| महत् | महत् (२.१) |
| पौलस्त्यवधम् | पौलस्त्य–वध (२.१) |
| इत्य् | इति (अव्ययः) |
| एव | एव (अव्ययः) |
| चकार | चकार (√कृ लिट् प्र.पु. एक.) |
| चरितव्रतः | चरित (√चर् + क्त)–व्रत (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| का | व्यं | रा | मा | य | णं | कृ | त्स्नं |
| सी | ता | या | श्च | रि | तं | म | हत् |
| पौ | ल | स्त्य | व | ध | मि | त्ये | व |
| च | का | र | च | रि | त | व्र | तः |