१.७१.१

तमुक्तवन्तं वैदेहं विश्वामित्रो महामुनिः ।
उवाच वचनं वीरं वसिष्ठसहितो नृपम् ॥

अन्वयः

महातेजा: exceedingly lustrous, महामुनि: great sage, विश्वामित्र: Visvamitra, क्रोधम् anger, धारयितुम् to contain, अशक्नुवन् unable, एवम् thus, उक्त्वा having spoken, सन्तापम् distress, आगत: experienced.

Summary

The brilliant Viswamitra, the great ascetic, now experienced remorse for his inability to contain anger.

पदच्छेदः

तम्तद् (२.१)
उक्तवन्तंउक्तवत् (√वच् + क्तवतु, २.१)
वैदेहंवैदेह (२.१)
विश्वामित्रोविश्वामित्र (१.१)
महामुनिःमहत्–मुनि (१.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
वचनंवचन (२.१)
वीरंवीर (२.१)
वसिष्ठसहितोवसिष्ठ–सहित (१.१)
नृपम्नृप (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मुक्त न्तं वै दे हं
वि श्वा मि त्रो हामु निः
वा नं वी रं
सिष्ठहि तोनृ पम्