२.१०२.१

क्रुद्धमाज्ञाय रामं तु वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् ।
निवर्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमब्रवीत् ॥

अन्वयः

रामम् Rama, क्रुद्धम् as wrathful, आज्ञाय having perceived, वसिष्ठः Vasistha, प्रत्युवाच ह intercedes, जाबालिरपि Jabali also, अस्य लोकस्य to this world, गतागतिम् exits and entrances, जानीते is aware.

Summary

Seeing Rama angry Vasistha intercedes, saying that Jabali is wellaware of the exits and entrances of humans on earth.

पदच्छेदः

क्रुद्धम्क्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, २.१)
आज्ञायआज्ञाय (√आ-ज्ञा + ल्यप्)
रामंराम (२.१)
तुतु (अव्ययः)
वसिष्ठःवसिष्ठ (१.१)
प्रत्युवाचप्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.)
(अव्ययः)
जाबालिर्जाबालि (१.१)
अपिअपि (अव्ययः)
जानीतेजानीते (√ज्ञा लट् प्र.पु. एक.)
लोकस्यास्यलोक (६.१)–इदम् (६.१)
गतागतिम्गतागति (२.१)
निवर्तयितुकामस्निवर्तयितु–काम (१.१)
तुतु (अव्ययः)
त्वाम्त्वद् (२.१)
एतद्एतद् (२.१)
वाक्यम्वाक्य (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
क्रुद्ध मा ज्ञा रा मंतु सि ष्ठःप्र
त्यु वा जा बालिपि जा नी ते
लो स्यास्य ता तिम्निर्तयि
तु का स्तु त्वा मे द्वाक्यब्र वीत्