२.१०३.१६

तमुवाच महातेजा रामो राजर्षिसत्तमाः ।
किं मां भरत कुर्वाणं तात प्रत्युपवेक्ष्यसि ॥

अन्वयः

महातेजाः highly powerful, राजर्षिसत्तमः the foremost of royal sages, रामः Rama, तम् to him (Bharata), उवाच said, तातः O dear one, भरत Bharata, किं कुर्वाणम् what have I done, माम् before me, प्रत्युपवेक्ष्यसि preventing me by lying down?

Summary

Rama, the foremost of royal sages and highly powerful said, 'Dear Bharata, what wrong have I done that you should prevent me by lying down in front of me?'

पदच्छेदः

तम्तद् (२.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
महातेजामहत्–तेजस् (१.१)
रामोराम (१.१)
राजर्षिसत्तमाःराजर्षि–सत्तम (८.३)
किं (२.१)
मांमद् (२.१)
भरतभरत (८.१)
कुर्वाणंकुर्वाण (√कृ + शानच्, २.१)
ताततात (८.१)
प्रत्युपवेक्ष्यसिप्रत्युपवेक्ष्यसि (√प्रत्युप-विश् लृट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मु वा हा ते जा
रा मो रार्षित्त माः
किं मां कु र्वा णं
ता प्रत्यु वेक्ष्यसि