२.२०.३५

ब्रवीहि कोऽद्यैव मया वियुज्यतां; तवासुहृत्प्राणयशः सुहृज्जनैः ।
यथा तवेयं वसुधा वशे भवे;त्तथैव मां शाधि तवास्मि किंकरः ॥

अन्वयः

तव your, असुहृत् enemy, कः who, अद्यैव now itself, मया by me, प्राणयशस्सुहृज्जनैः with life, fame and friends, वियुज्यताम् shall be separated, ब्रवीहि you may tell me, इयम् this, वसुधा earth, यथा how, तव your, वशे under control, भवेत् shall come under, तथैव in the way, माम् me, शाधि you may command, तव your, किङ्करः servant, अस्मि I am.

M N Dutt

Pray tell me now, which of your enemies shall be cut off by me from wealth, life and relatives? I am your servant: do you give me instruction that the whole earth may be brought under your subjection.

Summary

Tell me your enemy who should be deprived of his life, fame and friends. Command me as to how this earth shall come under your control. Now itself I shall do that. I am your servant.

पदच्छेदः

ब्रवीहिब्रवीहि (√ब्रू लोट् म.पु. )
कोक (१.१)
ऽद्यैवअद्य (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
मयामद् (३.१)
वियुज्यतांवियुज्यताम् (√वि-युज् प्र.पु. एक.)
तवासुहृत्त्वद् (६.१)–असुहृद् (१.१)
प्राणयशःप्राण–यशस् (१.१)
सुहृज्जनैःसुहृद्–जन (३.३)
यथायथा (अव्ययः)
तवेयंत्वद् (६.१)–इदम् (१.१)
वसुधावसुधा (१.१)
वशेवश (७.१)
भवेत्भवेत् (√भू विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
मांमद् (२.१)
शाधिशाधि (√शास् लोट् म.पु. )
तवास्मित्वद् (६.१)–अस्मि (√अस् लट् उ.पु. )
किंकरःकिंकर (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ब्र वीहि को ऽद्यैवम यावि युज्य तां
त वासु हृ त्प्राणय शःसु हृज्ज नैः
य थात वे यंवसु धाव शेभ वे
त्त थैव मां शाधित वास्मि किंक रः
जतजर