अन्वयः

मनस्विनी highminded lady, माता mother, सा she, तम् आयासम् such anguish, अवनीय restraining, जलम् water, उपस्पृश्य having performed the sipping (achamana), शुचिः rite sure, रामस्य of Rama, मङ्गलानि auspicious ceremonies, चकार performed.

M N Dutt

Kausalyā subduing her sorrow, and touching holy water, began to perform auspicious ceremonies for Rāma, and spoke to him saying Do you, Oh best amongst the descendants of Raghu, repair now, as I cannot dissuade you, but do you return speedily and, follow the footsteps of great ones.

Summary

Highminded mother Kausalya, her anguish subdued, performed the sipping rite (achamana) and her self rendered pure, performed auspicious ceremonies for Rama.

पदच्छेदः

सापनीय	तद् (१.१)–अपनीय (√अप-नी + ल्यप्)
तम्	तद् (२.१)
आयासम्	आयास (२.१)
उपस्पृश्य	उपस्पृश्य (√उप-स्पृश् + ल्यप्)
जलं	जल (२.१)
शुचि	शुचि (२.१)
चकार	चकार (√कृ लिट् प्र.पु. एक.)
माता	मातृ (१.१)
रामस्य	राम (६.१)
मङ्गलानि	मङ्गल (२.३)
मनस्विनी	मनस्विन् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सा	प	नी	य	त	मा	या	स
मु	प	स्पृ	श्य	ज	लं	शु	चि
च	का	र	मा	ता	रा	म	स्य
म	ङ्ग	ला	नि	म	न	स्वि	नी