अन्वयः

राजसुतः prince, रामः Rama, मात्रा by mother, कृतस्वस्त्ययन: having been greeted with benedictory rites, कौशल्याम् to Kausalya, अभिवाद्य च after paying obeisance, धर्मिष्ठे in the righteous, वर्त्मनि on the path, स्थितः fixed, वनम् to the forest, सम्प्रस्थितः set out, नरैः (जनैः) by the people, वृतम् surrounded with, राजमार्गम् highway, विराजयन् illuminating (with his lustre), गुणवत्तया by excellent virtues, जनस्य people's, हृदयानि hearts, अममन्थेव मपहीला् (stirred).

M N Dutt

Rāma, intent on repairing to the forest, and treading in pious tracks, after duly saluting Kausalyā and beautifying the royal road, crowded with people, captivated their hearts by means of his high accomplishments.

Summary

After the benedictory rites were performed by his mother Kausalya, Rama paid obeisance to her and staying on the righteous path decided to depart to the forest. He entered the highway thronged with people and illumining it with his lustre and stirred their hearts with (remembrances of) his excellent virtues.

पदच्छेदः

अभिवाद्य	अभिवाद्य (√अभि-वादय् + ल्यप्)
तु	तु (अव्ययः)
कौसल्यां	कौसल्या (२.१)
रामः	राम (१.१)
सम्प्रस्थितो	सम्प्रस्थित (√सम्प्र-स्था + क्त, १.१)
वनम्	वन (२.१)
कृतस्वस्त्ययनो	कृत (√कृ + क्त)–स्वस्त्ययन (१.१)
मात्रा	मातृ (३.१)
धर्मिष्ठे	धर्मिष्ठ (७.१)
वर्त्मनि	वर्त्मन् (७.१)
स्थितः	स्थित (√स्था + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	भि	वा	द्य	तु	कौ	स	ल्यां
रा	मः	सं	प्र	स्थि	तो	व	नम्
कृ	त	स्व	स्त्य	य	नो	मा	त्रा
ध	र्मि	ष्ठे	व	र्त्म	नि	स्थि	तः