२.४५.२

इयं तात सुखा शय्या त्वदर्थमुपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि साध्वस्यां राजपुत्र यथासुखम् ॥

अन्वयः

तात O dear, इयम् this, सुखा comfortable, शय्या bed, त्वदर्थम् for your sake, उपकल्पिता has been arranged, राजपुत्र O prince, अस्याम् on this, यथासुखम् comfortably, साधु well, प्रत्याश्वसि हि take rest.

M N Dutt

This O child, is the easeful bed that has been prepared for you. O prince, do you as you listen, lie down upon it.

Summary

O dear prince this comfortable bed has been arranged for you. Rest happily on this bed.

पदच्छेदः

इयंइदम् (१.१)–इदम् (१.१)
ताततात (८.१)–तात (८.१)
सुखासुख (१.१)–सुख (१.१)
शय्याशय्या (१.१)–शय्या (१.१)
त्वदर्थम्त्वद्–अर्थ (२.१)–त्वद्–अर्थ (२.१)
उपकल्पिताउपकल्पित (√उप-कल्पय् + क्त, १.१)–उपकल्पित (√उप-कल्पय् + क्त, १.१)
प्रत्याश्वसिहिप्रत्याश्वसिहि (√प्रत्या-श्वस् लोट् म.पु. )
साध्व्साधु (२.१)
अस्यांइदम् (७.१)
राजपुत्रराजन्–पुत्र (८.१)
यथासुखम्यथासुखम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यं तासु खा य्या
त्वर्थमुल्पि ता
प्र त्याश्वसिहि सा ध्व स्यां
रा पुत्र थासु खम्