अन्वयः

गुहः Guha, भ्रातुः brother, अर्थाय for the sake of, जाग्रतम् keeping awake, राघवम् Raghava born in the family of the Raghus, तं लक्ष्मणम् to that Lakshmana, अदम्भेन without any pretence, सन्तापसन्तप्तः tormented with grief, वाक्यम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

As for the purpose of protecting his brother, Lakṣmaṇa was watching him out of sincere affection, Guha burning in grief addressed that descendant of Raghu, saying.

Summary

Deeply moved to see Lakshmana, scion of the Raghus, keeping awake all night without any pretence for his brother's sake, Guha spoke.

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
जाग्रतम्	जाग्रत् (√जागृ + शतृ, २.१)
अदम्भेन	अदम्भ (३.१)
भ्रातुर्	भ्रातृ (६.१)
अर्थाय	अर्थ (४.१)
लक्ष्मणम्	लक्ष्मण (२.१)
गुहः	गुह (१.१)
संतापसंतप्तो	संताप–संतप्त (√सम्-तप् + क्त, १.१)
राघवं	राघव (२.१)
वाक्यम्	वाक्य (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	जा	ग्र	त	म	द	म्भे	न
भ्रा	तु	र	र्था	य	ल	क्ष्म	णम्
गु	हः	सं	ता	प	सं	त	प्तो
रा	घ	वं	वा	क्य	म	ब्र	वीत्