२.४६.७४

तथा संभाषमाणा सा सीता गङ्गामनिन्दिता ।
दक्षिणा दक्षिणं तीरं क्षिप्रमेवाभ्युपागमत् ॥

अन्वयः

अनिन्दिता blameless, दक्षिणा auspicious, सा सीता that sita, तथा thus, सम्भाषमाणा addressing, क्षिप्रमेव quickly, दक्षिणम् southern, तीरम् side, अभ्युपागमत् reached.

M N Dutt

Having thus addressed the Gangā, that blameless one ever obedient to her husband, swiftly went to the south bank (of the river).

Summary

While the unblemished, auspicious Sita was thus addressing (the river), the boat swiftly reached the south bank.

पदच्छेदः

तथातथा (अव्ययः)
सम्भाषमाणासम्भाषमाण (√सम्-भाष् + शानच्, १.१)
सातद् (१.१)
सीतासीता (१.१)
गङ्गाम्गङ्गा (२.१)
अनिन्दिताअनिन्दित (१.१)
दक्षिणादक्षिणा (अव्ययः)
दक्षिणंदक्षिण (२.१)
तीरंतीर (२.१)
क्षिप्रम्क्षिप्रम् (अव्ययः)
एवाभ्युपागमत्एव (अव्ययः)–अभ्युपागमत् (√अभ्युप-गम् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

था सं भा मा णा सा
सी ता ङ्गा निन्दि ता
क्षि णाक्षि णं ती रं
क्षिप्र मे वाभ्यु पा मत्