२.८.१

मन्थरा त्वभ्यसूय्यैनामुत्सृज्याभरणं च तत् ।
उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता ॥

अन्वयः

मन्थरा तु as for Manthara, एनाम् about her, अभ्यसूय having been disgusted, कोपदु:ख समन्विता filled with rage and sorrow, तत् that, आभरणम् ornament, उत्सृज्य having discarded, तत: after that, इदम् वाक्यं this word, उवाच said.

Summary

Annoyed with Kaikeyi and filled with rage and sorrow, Manthara discarded the ornament (gifted to her) and said these words:

पदच्छेदः

मन्थरामन्थरा (१.१)
त्व्तु (अव्ययः)
अभ्यसूय्यैनाम्अभ्यसूय्य (√अभ्यसूय् + क्त्वा)–एनद् (२.१)
उत्सृज्याभरणंउत्सृज्य (√उत्-सृज् + ल्यप्)–आभरण (२.१)
(अव्ययः)
तत्तद् (२.१)
उवाचेदंउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)–इदम् (२.१)
ततोततस् (अव्ययः)
वाक्यंवाक्य (२.१)
कोपदुःखसमन्विताकोप–दुःख–समन्वित (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न्थ रा त्वभ्य सू य्यै ना
मु त्सृ ज्या णं तत्
वा चे दं तो वा क्यं
को दुःन्वि ता