अन्वयः

तथा that way, जगत्याम् on the earth, निपतितम् fallen, जगतीपतिम् lord of the world, कूलघातपरिश्रान्तम् exhausted from striking a river bank, प्रसुप्तम् asleep, कुञ्जरम् इव like an elephant, महेष्वासम् a great archer, शोककर्शितम् afflicted with grief, रामम् Rama, सर्वतः on all sides, वैदेह्या सह along with Sita, ते those, भ्रातरः brothers, रुदन्तः lamenting, सलिलेन with waters, सिषिचुः वै sprinkled.

M N Dutt

Seeing that lord of the world and mighty bowman, Rāma, fallen, like a sleeping elephant fatigued with turning up earth with its tusks, his brothers exercised with sorrow, broke out into lamentations, and along with Videha's daughter began to sprinkle water (on his face).

Summary

Those brothers on all sides, with Sita lamenting, sprinkled water on Rama, the great archer and lord of the earth who, afflicted with grief, had fallen down on the ground, and was lying like an elephant exhausted from repeatedly striking a river bank.

पदच्छेदः

भ्रातरस्	भ्रातृ (१.३)
ते	तद् (१.३)
महेष्वासं	महत्–इष्वास (२.१)
सर्वतः	सर्वतस् (अव्ययः)
शोककर्शितम्	शोक–कर्शित (√कर्शय् + क्त, २.१)
रुदन्तः	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.३)
सह	सह (अव्ययः)
वैदेह्या	वैदेही (३.१)
सिषिचुः	सिषिचुः (√सिच् लिट् प्र.पु. बहु.)
सलिलेन	सलिल (३.१)
वै	वै (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
भ्रा	त	र	स्ते	म	हे	ष्वा	सं
स	र्व	तः	शो	क	क	र्शि	तम्
रु	द	न्तः	स	ह	वै	दे	ह्या
सि	षि	चुः	स	लि	ले	न	वै