३.१०.७५

ततोऽब्रवीत्समीपस्थं रामो राजीवलोचनः ।
पृष्ठतोऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ॥

अन्वयः

ततः then, राजीवलोचनः lotuseyed, रामः Rama, पृष्ठतः behind, अनुगतम् following, वीरम् chivalrous one, लक्ष्मिवर्धनम् one who enhances grace by his company, समीपस्थम् who stood nearby, लक्ष्मणम् Lakshmana, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Then the lotus-eyed Rāma said to that enhancer of auspiciousness, the heroic Laks maņa, who was by him, and was following him at his back,

Summary

Then the lotuseyed Rama said to the chivalrous, graceful Lakshmana who stood behind him:

पदच्छेदः

ततोततस् (अव्ययः)
ऽब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
समीपस्थंसमीप–स्थ (२.१)
रामोराम (१.१)
राजीवलोचनःराजीव–लोचन (१.१)
पृष्ठतोपृष्ठतस् (अव्ययः)
ऽनुगतंअनुगत (√अनु-गम् + क्त, २.१)
वीरंवीर (२.१)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
लक्ष्मिवर्धनम्लक्ष्मी–वर्धन (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तोऽब्र वीत्स मी स्थं
रा मो रा जी लो नः
पृष्ठ तोऽनु तं वी रं
क्ष्म णंक्ष्मिर्ध नम्