३.४१.८

एवं ब्रुवाणं काकुत्स्थं प्रतिवार्य शुचिस्मिता ।
उवाच सीता संहृष्टा छद्मना हृतचेतना ॥

अन्वयः

शुचिस्मिता a lady with a pure smile, चर्मणा by the beauty of the skin, हृतचेतना who lost her sense of descrimination, हृष्टा a joyful, सीता Sita, एवम् in that way, ब्रुवाणम् saying, काकुत्स्थम् Rama, प्रतिवार्य intervened, उवाच said.

M N Dutt

When Lakşınaņa spoke thus Sītā with a pure smile being under the influence of enchantment contradicted him, and being pleased said

Summary

Sita was too enchanted by the skin of the deer to retain her sense of discrimination. Intervening, she said to Rama joyfully with a pure smile on her face:

पदच्छेदः

एवंएवम् (अव्ययः)
ब्रुवाणंब्रुवाण (√ब्रू + शानच्, २.१)
काकुत्स्थंकाकुत्स्थ (२.१)
प्रतिवार्यप्रतिवार्य (√प्रति-वारय् + ल्यप्)
शुचिस्मिताशुचि–स्मित (१.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
सीतासीता (१.१)
संहृष्टासंहृष्ट (√सम्-हृष् + क्त, १.१)
छद्मनाछद्मन् (३.१)
हृतचेतनाहृत (√हृ + क्त)–चेतन (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वंब्रु वा णं का कु त्स्थं
प्रति वार्यशु चिस्मि ता
वा सी ता सं हृ ष्टा
द्म नाहृ चे ना