३.५९.१०

क्व गच्छसि वरारोहे मामुत्सृज्य सुमध्यमे ।
त्वया विरहितश्चाहं मोक्ष्ये जीवितमात्मनः ॥

अन्वयः

वरारोहे lovely lady, विवशम् helpless, शोकसन्तप्तम् tormented by sorrow, दीनम् piteous, भग्नमनोरथम् disappointed , माम् me, कीर्तिः fame, अनृजुम् crook, नरमिव like such a man, इह here, करुणम् pitiable, उत्सृज्य leaving, क्व गच्छसि where have you gone, सुमध्यमे lady with a slender waist, मा myself, मा उत्सृज leave me not, त्वया by you, विरहितः separated, अहम् I, आत्मनः my, जीवितम् life, मोक्ष्ये I will give up.

Summary

O lovely lady where have you gone, leaving me here like fame deserting a crook? I am helpless griefstricken, pitiable, pathetic and disappointed. O lady of slender waist, leave me not. Separated from you, I will give up my life.

पदच्छेदः

क्वक्व (अव्ययः)
गच्छसिगच्छसि (√गम् लट् म.पु. )
वरारोहेवरारोह (८.१)
माम्मद् (२.१)
उत्सृज्यउत्सृज्य (√उत्-सृज् + ल्यप्)
सुमध्यमेसुमध्यमा (८.१)
त्वयात्वद् (३.१)
विरहितश्विरहित (१.१)
चाहंच (अव्ययः)–मद् (१.१)
मोक्ष्येमोक्ष्ये (√मुच् लृट् उ.पु. )
जीवितम्जीवित (२.१)
आत्मनःआत्मन् (६.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
क्व गच्छसिव रा रो हे
मा मु त्सृज्यसु मध्य मे
त्व याविरहि त श्चा हं
मो क्ष्ये जीवित मात्म नः