दीपयन्तीव मे कामं विविधा मुदिता द्विजाः ।
श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वा प्रियां पद्मनिभेक्षणाम् ॥
दीपयन्तीव मे कामं विविधा मुदिता द्विजाः ।
श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वा प्रियां पद्मनिभेक्षणाम् ॥
अन्वयः
प्लवैः swemming, क्रौञ्चैश्च krauncha, सम्पूर्णां filled, महामृगनिषेविताम् inhabited by big animals, पम्पा Pampa, विकूजद्भिः विहङ्गमैः by warbling birds, अधिकं very much, शोभते looks beautiful, मुदिताः joyous, विविधाः several, द्विजाः birds, श्यामाम् young lady, चन्द्रमुखीम् Moonfaced, पद्मनिभेक्षणाम् with eyes like lotus, प्रियाम् beloved, स्मृत्वा remembering, मे to me, कामम् passion, दीपयन्तीव burning.M N Dutt
The beauty of Pampā has been further enhanced by the birds carolling. Diverse delighted birds have been exciting my passion, reminding me of my dear spouse, of blameless countenance, having a moon like face and eyes resembling lotus-petals.Summary
Pampa, filled with swimming, kraunchas and frequented by big animals looks splendid. The joyous warbling of a variety of birds is highly exciting. They kindle my passion for my young, Moonfaced, lotus eyed beloved.पदच्छेदः
| दीपयन्तीव | दीपयन्ति (√दीपय् लट् प्र.पु. बहु.)–इव (अव्ययः) |
| मे | मद् (६.१) |
| कामं | काम (२.१) |
| विविधा | विविध (१.३) |
| मुदिता | मुदित (√मुद् + क्त, १.३) |
| द्विजाः | द्विज (१.३) |
| श्यामां | श्याम (२.१) |
| चन्द्रमुखीं | चन्द्र–मुख (२.१) |
| स्मृत्वा | स्मृत्वा (√स्मृ + क्त्वा) |
| प्रियां | प्रिय (२.१) |
| पद्मनिभेक्षणाम् | पद्म–निभ–ईक्षण (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दी | प | य | न्ती | व | मे | का | मं |
| वि | वि | धा | मु | दि | ता | द्वि | जाः |
| श्या | मां | च | न्द्र | मु | खीं | स्मृ | त्वा |
| प्रि | यां | प | द्म | नि | भे | क्ष | णाम् |