४.१.४६

पय सानुषु चित्रेषु मृगीभिः सहितान्मृगान् ।
मां पुनर्मृगशावाक्ष्या वैदेह्या विरहीकृतम् ॥

अन्वयः

चित्रेषु colourful, सानुषु slopes of mountains, मृगीभिः with female deer, सहितान् accompanied, मृगान् deer, पश्य see, ततस्ततः here and there, सञ्चरन्तः while moving about, मृगशाबाक्ष्या fawneyed, वैदेह्या of Vaidehi, विरहीकृतम् separated from, माम् me, पुनः again, व्यथयन्तीव agonised, मे my, चित्तम् heart.

M N Dutt

Behold on the yonder mountainous expanse of various colours, stags sporting with hinds and myself on the other hand forsaken by Vaidehi having eyes resembling those of an antelope.

पदच्छेदः

पश्यपश्य (√पश् लोट् म.पु. )
सानुषुसानु (७.३)
चित्रेषुचित्र (७.३)
मृगीभिःमृगी (३.३)
सहितान्सहित (५.१)
मृगान्मृग (२.३)
मांमद् (२.१)
पुनर्पुनर् (अव्ययः)
मृगशावाक्ष्यामृगशावाक्षी (३.१)
वैदेह्यावैदेही (३.१)
विरहीकृतम्विरहीकृत (√विरही-कृ + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सानुषु चि त्रेषु
मृ गी भिःहि तान्मृ गान्
मांपुर्मृ शा वा क्ष्या
वै दे ह्यावि हीकृ तम्