४.२०.३

वानरेन्द्रं महेन्द्राभं शोकसंतप्तमानसा ।
तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयदातुरा ॥

अन्वयः

इषुणा by the arrows, अभिहतम् killed, कुञ्जरोपमम् like an elephant, पर्वतेन्द्राभम् splendid as mountain, उन्मूलम् uprooted, तरुम् इव like a tree, वानरेन्द्रम् lord of monkeys, वालिनम् Vali, दृष्ट्वा seeing, तारा Tara, आतुरा restless, शोकसन्तप्तमानसा immersed in grief, पर्यदेवयत् wailed.

Summary

Beholding Vali, the lord of monkeys, who was strong as an elephant, splendid as a mountain, fallen down like an uprooted tree, struck by the arrow, Tara became restless and wailed bitterly:

पदच्छेदः

वानरेन्द्रंवानर–इन्द्र (२.१)
महेन्द्राभंमहत्–इन्द्र–आभ (२.१)
शोकसंतप्तमानसाशोक–संतप्त (√सम्-तप् + क्त)–मानस (१.१)
तारातारा (१.१)
तरुम्तरु (२.१)
इवोन्मूलंइव (अव्ययः)–उन्मूल (२.१)
पर्यदेवयद्पर्यदेवयत् (√परि-देवय् लङ् प्र.पु. एक.)
आतुराआतुर (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वा रे न्द्रं हे न्द्रा भं
शो संप्त मा सा
ता रारुमि वो न्मू लं
र्य दे दातु रा