४.२७.३१

नीलेषु नीला नववारिपूर्णा; मेघेषु मेघाः प्रविभान्ति सक्ताः ।
दवाग्निदग्धेषु दवाग्निदग्धाः; शैलेषु शैला इव बद्धमूलाः ॥

अन्वयः

नीलेषु dark, मेघेषु clouds, सक्ताः leaned, नववारिपूर्णाः full of fresh water, नीलाः dark, मेघाः clouds, दवाग्निदग्देषु burnt by forest fire, शैलेषु mountain, बद्धमूलाः yet firmly rooted, दवाग्निदग्धाः consumed by wild fire, शैलाः mountains, इव like, प्रतिभान्ति shining.

M N Dutt

Clouds, big with new waters coming in, contact with violet ones are appearing as such; and sometimes, touching the hills brunt by forest-fire, are appearing like deep-rooted hills.

Summary

'Dark clouds filled with fresh water, leaning on dark clouds appear like boulders of rock, scorched with wild fire with their bases yet firmly rooted shining.

पदच्छेदः

नीलेषुनील (७.३)
नीलानील (१.३)
नववारिपूर्णानव–वारि–पूर्ण (√पृ + क्त, १.३)
मेघेषुमेघ (७.३)
मेघाःमेघ (१.३)
प्रविभान्तिप्रविभान्ति (√प्रवि-भा लट् प्र.पु. बहु.)
सक्ताःसक्त (√सञ्ज् + क्त, १.३)
दवाग्निदग्धेषुदवाग्नि–दग्ध (√दह् + क्त, ७.३)
दवाग्निदग्धाःदवाग्नि–दग्ध (√दह् + क्त, १.३)
शैलेषुशैल (७.३)
शैलाशैल (१.३)
इवइव (अव्ययः)
बद्धमूलाःबद्ध (√बन्ध् + क्त)–मूल (१.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
नी लेषु नी लानव वारि पू र्णा
मे घेषु मे घाःप्रवि भान्ति स क्ताः
द वाग्नि द ग्धेषुद वाग्नि द ग्धाः
शै लेषु शै लाइव बद्ध मू लाः