४.३०.३१

तं दीप्तमिव कालाग्निं नागेन्द्रमिव कोपितम् ।
समासाद्याङ्गदस्त्रासाद्विषादमगमद्भृशम् ॥

अन्वयः

अङ्गदः Angada, दीप्तम् glowing, कालाग्निम् इव like fire at the dissolution of the world, कोपितम् enraged, नागेन्द्रमिव like lord of snakes, तम् him, समासाद्य on nearing, त्रासात् with fear, भृशम् greatly, विषादम् worry, अगमत् felt.

M N Dutt

Beholding him like the flaming fire of dissolution and enraged lord of serpents, Angada, out of fear, became exceedingly sorry.

Summary

Dismayed, Angada approached Lakshmana, who was glowing like fire at the time of dissolution of the world and enraged like the lord of serpents.

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
दीप्तम्दीप्त (√दीप् + क्त, २.१)
इवइव (अव्ययः)
कालाग्निंकालाग्नि (२.१)
नागेन्द्रम्नाग–इन्द्र (२.१)
इवइव (अव्ययः)
कोपितम्कोपित (√कोपय् + क्त, २.१)
समासाद्याङ्गदस्समासाद्य (√समा-सादय् + ल्यप्)–अङ्गद (१.१)
त्रासाद्त्रास (५.१)
विषादम्विषाद (२.१)
अगमद्अगमत् (√गम् प्र.पु. एक.)
भृशम्भृशम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तं दीप्तमि का ला ग्निं
ना गेन्द्रमि कोपि तम्
मा सा द्याङ्ग स्त्रा सा
द्वि षाद्भृ शम्