अन्वयः
महता by the great, तेन शब्देन by that sound, वानरः monkey, मदविह्वलताम्राक्षः having red eyes due to intoxication, व्याकुलस्रग्विभूषणः ornaments and garlands in disarry, प्रत्यबुध्यत awakened.
M N Dutt
By that terrible sound awoke that monkeychief, having coppery eyes, agitated, adorned with garlands and possessed by liquor.
Summary
By the great sound (of the monkeys) the drunken redeyed vanara king awakened, his garlands and ornaments in disarray.
पदच्छेदः
| तेन | तद् (३.१) |
| शब्देन | शब्द (३.१) |
| महता | महत् (३.१) |
| प्रत्यबुध्यत | प्रत्यबुध्यत (√प्रति-बुध् लङ् प्र.पु. एक.) |
| वानरः | वानर (१.१) |
| मदविह्वलताम्राक्षो | मद–विह्वल–ताम्र–अक्ष (१.१) |
| व्याकुलस्रग्विभूषणः | व्याकुल–स्रज्–विभूषण (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ते | न | श | ब्दे | न | म | ह | ता |
| प्र | त्य | बु | ध्य | त | वा | न | रः |
| म | द | वि | ह्व | ल | ता | म्रा | क्षो |
| व्या | कु | ल | स्र | ग्वि | भू | ष | णः |