अन्वयः

क्रुद्धम् enraged, निश्श्वसमानम् sighing heavily, तेजसा lustrous, प्रदीप्तमिव as if glowing, भ्रातुः brother's, व्यसनसन्तप्तम् burning with sorrow, तम् him, दशरथात्मजम् son of Dasaratha, दृष्ट्वा on seeing, हरिश्रेष्ठ: best of vanaras, सौवर्णम् golden, आसनम् seat, हित्वा quitting, महेन्द्रस्य Mahendra's, ध्वजः banner, स्वलङ्कृतः decorated, महान् great, इव like, उत्पपात jumped up.

M N Dutt

And seeing Dasaratha's son, wroth, and breathing hard, and flaming up in energy, and burning in consequence of the calamity that had overtaken his brother, that chief of monkeys started up, leaving his golden seat, like to the mighty ornamented standard of the great Indra.

Summary

Seeing enraged Lakshmana, son of Dasaratha, sighing heavily, glowing like bright fire burning with the sorrow of Rama, Sugriva jumped out of his seat quitting the decorated golden throne just as Indra's decorated banner is raised up suddenly.

पदच्छेदः

क्रुद्धं	क्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, २.१)
निःश्वसमानं	निःश्वसमान (√निः-श्वस् + शानच्, २.१)
तं	तद् (२.१)
प्रदीप्तम्	प्रदीप्त (√प्र-दीप् + क्त, २.१)
इव	इव (अव्ययः)
तेजसा	तेजस् (३.१)
भ्रातुर्	भ्रातृ (६.१)
व्यसनसंतप्तं	व्यसन–संतप्त (√सम्-तप् + क्त, २.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
दशरथात्मजम्	दशरथ–आत्मज (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
क्रु	द्धं	निः	श्व	स	मा	नं	तं
प्र	दी	प्त	मि	व	ते	ज	सा
भ्रा	तु	र्व्य	स	न	सं	त	प्तं
दृ	ष्ट्वा	द	श	र	था	त्म	जम्