४.३९.१५

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो विनतं नाम यूथपम् ।
अब्रवीद्राम साम्निध्ये लक्ष्मणस्य च धीमतः ।
शैलाभं मेघनिर्घोषमूर्जितं प्लवगेश्वरम् ॥

अन्वयः

एवम् in that way, उक्तः having been asked, सुग्रीवः Sugriva, रामसान्निध्ये in the presence of Rama, धीमतः learned, लक्ष्मणस्य च Lakshmana's, यूथपम् a troop leader, शैलाभम् lofty like a mountain, मेघनिर्घोषम् who roared like a thunderous cloud, ऊर्जितम् wellbuilt body, विनतं नाम called Vinata, प्लवगेश्वरम् lord of monkeys, अब्रवीत् said.

Summary

'In response to Rama's desire, Sugriva beckoned a troopleader called Vinata who was wellbuilt and lofty like a mountain. And thundering like a cloud, said to him in the presence of Rama and wise Lakshmana:

पदच्छेदः

एवम्एवम् (अव्ययः)
उक्तस्उक्त (√वच् + क्त, १.१)
तुतु (अव्ययः)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
विनतंविनत (२.१)
नामनाम (अव्ययः)
यूथपम्यूथप (२.१)
अब्रवीद्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
रामसांनिध्येराम–सांनिध्य (७.१)
लक्ष्मणस्यलक्ष्मण (६.१)
चच (अव्ययः)
धीमतःधीमत् (६.१)
शैलाभंशैल–आभ (२.१)
मेघनिर्घोषम्मेघ–निर्घोष (२.१)
ऊर्जितंऊर्जित (२.१)
प्लवगेश्वरम्प्लवग–ईश्वर (२.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
एव मु क्तस्तु सु ग्री वोविन तं ना
म यूथ पम् अब्र वी द्राम सा म्नि ध्ये
लक्ष्म णस्यच धीम तः शै ला भं मे
घ नि र्घोष मूर्जि तंप्लव गेश्व रम्