४.५१.३

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान्मारुतात्मजः ।
आर्जवेन यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥

अन्वयः

मारुतात्मजः son of the Windgod, हनूमान् Hanuman, तस्याः her, तत् वचनम् those words, श्रुत्वा after hearing, आर्जवेन frankly, यथातत्त्वम् faithfully, आख्यातुम् to narrate, उपचक्रमे started.

M N Dutt

Hearing her words, Hanumān, the son of the wind-god, in all candour began to relate everything faithfully.

Summary

When Hanuman, son of the Windgod, heard her, he started narrating frankly and truthfully.

पदच्छेदः

तस्यास्तद् (६.१)
तद्तद् (२.१)
वचनंवचन (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
हनुमान्हनुमन्त् (१.१)
मारुतात्मजःमारुतात्मज (१.१)
आर्जवेनआर्जव (३.१)
यथातत्त्वम्यथातत्त्वम् (अव्ययः)
आख्यातुम्आख्यातुम् (√आ-ख्या + तुमुन्)
उपचक्रमेउपचक्रमे (√उप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्या स्तद्व नं श्रु त्वा
नु मा न्मारु तात्म जः
र्ज वे थात्त्व
मा ख्यातुमुक्र मे