अन्वयः

आर्तेन by the distressed, रामेण by Rama, एवम् that way, उक्तः spoke, वानरः monkey, सुग्रीवः Sugriva, प्राञ्जलिः with folded palms, बाष्पगद्गदः voice choked, सबाष्पम् with sears, वाक्यम् words, अब्रवीत् said

M N Dutt

Thus addressed by the aggrieved Rāma, the monkey, Sugriva, his accents obstructed by vapour and his eyes filled with tears, said with joined hands,

Summary

On hearing the words of Rama in deep distress, the monkey replied to him with folded hands, his throat choked with tears:

पदच्छेदः

एवम्	एवम् (अव्ययः)
उक्तस्	उक्त (√वच् + क्त, १.१)
तु	तु (अव्ययः)
सुग्रीवो	सुग्रीव (१.१)
रामेणार्तेन	राम (३.१)–आर्त (३.१)
वानरः	वानर (१.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
प्राञ्जलिर्	प्राञ्जलि (१.१)
वाक्यं	वाक्य (२.१)
सबाष्पं	स (अव्ययः)–बाष्प (२.१)
बाष्पगद्गदः	बाष्प–गद्गद (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	व	मु	क्त	स्तु	सु	ग्री	वो
रा	मे	णा	र्ते	न	वा	न	रः
अ	ब्र	वी	त्प्रा	ञ्ज	लि	र्वा	क्यं
स	बा	ष्पं	बा	ष्प	ग	द्ग	दः