५.१.१३९

अस्य कार्यविषक्तस्य बद्धवैरस्य राक्षसैः ।
तस्य सीता हृता भार्या रावणेन यशस्विनी ॥

अन्वयः

राक्षसैः with rakshasas, बद्धवैरस्य deeprooted enmity, तस्य his, अन्यकार्यविषक्तस्य while he was engaged in some other work, यशस्विनी a glorious lady, भार्या wife, सीता Sita, रावणेन by Ravana, हृता was abducted.

M N Dutt

He having created hostility with the Rākṣasas, his illustrious wife, Sītā, while he was engrossed in some work, was carried away by Ravana.

Summary

"While Rama was engaged otherwise, his glorious wife Sita was abducted by Ravana actuated by deeprooted enmity of demons with him.

पदच्छेदः

अस्यइदम् (६.१)
कार्यविषक्तस्यकार्य–विषक्त (√वि-सञ्ज् + क्त, ६.१)
बद्धवैरस्यबद्ध (√बन्ध् + क्त)–वैर (६.१)
राक्षसैःराक्षस (३.३)
तस्यतद् (६.१)
सीतासीता (१.१)
हृताहृत (√हृ + क्त, १.१)
भार्याभार्या (१.१)
रावणेनरावण (३.१)
यशस्विनीयशस्विन् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्य कार्यवि क्तस्य
द्ध वैस्य राक्ष सैः
स्य सी ताहृ ता भा र्या
रा णेस्वि नी