पद्भ्यां दृढमवस्थानं कृत्वा स कपिकुञ्जरः ।
निकुञ्च्य कर्णौ हनुमानुत्पतिष्यन्महाबलः ।
वानरान्वानरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥
पद्भ्यां दृढमवस्थानं कृत्वा स कपिकुञ्जरः ।
निकुञ्च्य कर्णौ हनुमानुत्पतिष्यन्महाबलः ।
वानरान्वानरश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥
अन्वयः
कपिकुञ्जरः an elephant among monkeys, महाबलः very strong one, वानरश्रेष्ठः best of vanaras, सः हनुमान् that Hanuman, पद्भ्याम् feet, दृढम् firmly, अवस्थानम् standing in that position, कृत्वा did, कर्णौ ears, निकुञ्च्य contracted, उत्पतिष्यन् while preparing to leap, वानरान् vanaras, इदम् this, वचनम् word, अब्रवीत् said.M N Dutt
He looked up to survey the distance, he suspended his breath in the heart while looking into sky. Then doing firm his feet and contracting his ears in order to spring, addressing other Vanaras, mighty Hanuman said.Summary
A mighty elephant among vanaras, Hanuman holding his feet firmly and standing in that position, contracted his ears and addressed the monkeys, when he was about to leap:पदच्छेदः
| पद्भ्यां | पद् (५.२) |
| दृढम् | दृढ (१.१) |
| अवस्थानं | अवस्थान (२.१) |
| कृत्वा | कृत्वा (√कृ + क्त्वा) |
| स | तद् (१.१) |
| कपिकुञ्जरः | कपि–कुञ्जर (१.१) |
| निकुञ्च्य | निकुञ्च्य (√नि-कुञ्च् + ल्यप्) |
| कर्णौ | कर्ण (२.२) |
| हनुमान् | हनुमन्त् (१.१) |
| उत्पतिष्यन्महाबलः | उत्पतिष्यत् (√उत्-पत् + कृत्, १.१)–महत्–बल (१.१) |
| वानरान् | वानर (२.३) |
| वानरश्रेष्ठ | वानर–श्रेष्ठ (१.१) |
| इदं | इदम् (२.१) |
| वचनम् | वचन (२.१) |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प | द्भ्यां | दृ | ढ | म | व | स्था | नं | कृ | त्वा | स | क |
| पि | कु | ञ्ज | रः | नि | कु | ञ्च्य | क | र्णौ | ह | नु | मा |
| नु | त्प | ति | ष्य | न्म | हा | ब | लः | वा | न | रा | न्वा |
| न | र | श्रे | ष्ठ | इ | दं | व | च | न | म | ब्र | वीत् |