अन्वयः

इयम् this lady, क्षेत्रे in the field, हलमुखक्षते tilled by plough, पद्मरेणुनिभैः resembling the pollen dust of lotus, शुभैः by the auspicious, केदारपाम्सुभिः with dust particles of paddy, कीर्णा covered, मेदिनीम् land, भित्त्वा breaking, उत्थिता risen up, धर्मशीलस्य of the righteous, महात्मनः great self, मैथिलस्य of Mithila, जनकराजस्य king Janaka's, सुता daughter, भर्तृदृढव्रता a lady of unswerving devotion to her husband, सा that, सीता Sita.

M N Dutt

This Sītā, the daughter of the high-souled Janaka, the pious King of Mithilā, firmly attached to her husband, rose, covered with dust, out of the earth, in a field delved by a furrow.

Summary

She had risen from the land when tilled by the plough and was covered with auspicious paddy dust resembling the pollen grains of lotuses, this daughter of Janaka, the great righteous ruler of Mithila, This lady with unswerving devotion to her husband.

पदच्छेदः

उत्थिता	उत्थित (√उत्-स्था + क्त, १.३)
मेदिनीं	मेदिनी (२.१)
भित्त्वा	भित्त्वा (√भिद् + क्त्वा)
क्षेत्रे	क्षेत्र (७.१)
हलमुखक्षते	हल–मुख–क्षत (√क्षन् + क्त, ७.१)
पद्मरेणुनिभैः	पद्म–रेणु–निभ (३.३)
कीर्णा	कीर्ण (√कृ + क्त, १.१)
शुभैः	शुभ (३.३)
केदारपांसुभिः	केदार–पांसु (३.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
उ	त्थि	ता	मे	दि	नीं	भि	त्त्वा
क्षे	त्रे	ह	ल	मु	ख	क्ष	ते
प	द्म	रे	णु	नि	भैः	की	र्णा
शु	भैः	के	दा	र	पां	सु	भिः