५.४१.१४

प्रासादस्य महांस्तस्य स्तम्भं हेमपरिष्कृतम् ।
उत्पाटयित्वा वेगेन हनूमान्मारुतात्मजः ।
ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः ॥

अन्वयः

ततः then, वातात्मज son of the Windgod, क्रुद्धः infuriated, भीमम् fearsome, रूपम् form, समास्थितः assumed, महान् great, पवनात्मजः son of the Windgod, महाबलः mighty, हनुमान् Hanuman, तस्य प्रासादस्य of that palace, हेमपरिष्कृतम् decked with gold, स्तम्भं pillar, उत्पाटयित्वा uprooted, ततः then, शतधारम् holding a hundred edged, तम् that, वेगेन swiftly, भ्रामयामास whirled round.

M N Dutt

Thereat, the Wind-god's son, the mighty Hanumān, (Mārutatmaja-son to the Wind-god, left out on the score of redundency) waxing enraged, violently uprooting a huge pillar of the edifice, plated with gold, and having an hundred borders, began to whirl it (in the air). (The reader is powerfully reminded of a like feat of Manoah's son-'the Herculean Samson') And the fire generated there thus, burnt down the entire edifice.

Summary

Thereupon the infuriated son of the Windgod, assumed a fearsome form, uprooted a pillar of the palace decked with gold and holding that hundred edged pillar whirled it round swiftly.

पदच्छेदः

प्रासादस्यप्रासाद (६.१)
महांस्तस्यमहत् (१.१)–तद् (६.१)
स्तम्भंस्तम्भ (२.१)
हेमपरिष्कृतम्हेमन्–परिष्कृत (√परिष्-कृ + क्त, २.१)
उत्पाटयित्वाउत्पाटयित्वा (√उत्-पाटय् + ल्यप्)
वेगेनवेग (३.१)
हनूमान्मारुतात्मजःहनुमन्त् (१.१)–मारुतात्मज (१.१)
ततस्तंततस् (अव्ययः)–तद् (२.१)
भ्रामयामासभ्रामयामास (√भ्रामय् प्र.पु. एक.)
शतधारंशत–धारा (२.१)
महाबलःमहत्–बल (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
प्रा सा दस्यम हां स्त स्य स्त म्भं हेम
प रिष्कृ तम् उ त्पाट यि त्वा वे गेन
ह नू मा न्मारु तात्म जःत त स्तं भ्रा
म या मासशत धा रंम हाब लः