अन्वयः

कपिः vanara, मुक्तामणिसमायुक्तै: with pearls and gems, भूषणैः with ornaments, सुविभूषिताम् well decorated, स्वश्रिया by her radiance, तत् that, भवनोत्तमम् that excellent mansion, विभूषयन्तीमिव as if decorating, गौरीम् woman of golden complexion, कनकवर्णाभाम् of golden complexion, इष्टाम् favourite, अन्तःपुरेश्वरीम् queen of the harem, तत्र there, शयानाम् sleeping, चारुरूपिणीम् very beautiful, मन्दोदरीम् Mandodari.

M N Dutt

That monkey saw that lady, endued with beauty, lying down apart in an excellent bed; adorned with ornaments containing pearls and jewels; and as if decorating that charming mansion with her grace.

Summary

Then the vanara saw a very beautiful woman of golden complexion decked with pearls and gems and with ornaments as if illuminating the excellent mansion with her splendour She was the king's favourite and the chief queen, Mandodari.

पदच्छेदः

मुक्तामणिसमायुक्तैर्	मुक्तामणि–समायुक्त (√समा-युज् + क्त, ३.३)
भूषणैः	भूषण (३.३)
सुविभूषिताम्	सु (अव्ययः)–विभूषित (√वि-भूषय् + क्त, २.१)
विभूषयन्तीम्	विभूषयत् (√वि-भूषय् + शतृ, २.१)
इव	इव (अव्ययः)
च	च (अव्ययः)
स्वश्रिया	स्व–श्री (३.१)
भवनोत्तमम्	भवन–उत्तम (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
मु	क्ता	म	णि	स	मा	यु	क्तै
र्भू	ष	णैः	सु	वि	भू	षि	ताम्
वि	भू	ष	य	न्ती	मि	व	च
स्व	श्रि	या	भ	व	नो	त्त	मम्