६.११६.५

गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः ।
नान्वेतुमुत्सहे देव तव मार्गमरिंदम ॥

अन्वयः

खरइवा like donkey, गतिं not go, श्वस्य horse, हंसस्येव च and like swan च वायसः crow not run, अरिन्दम tormentor of enemies, तव your, मार्गम् way, अन्वेतुम्, राम Rama, न उत्सहे not able to नान्वेतु like you

M N Dutt

As an ass cannot follow the course of a horse and a crow cannot follow that of a gander, so I am unable, O hero, O slayer of foes, to follow your footsteps.

Summary

"O Rama! Donkey can't run like horse crow can't run like swan. I am not able to bear the burden of kingdom like you, O tormentor of enemies."

पदच्छेदः

गतिंगति (२.१)
खरखर (१.१)
इवाश्वस्यइव (अव्ययः)–अश्व (६.१)
हंसस्येवहंस (६.१)–इव (अव्ययः)
(अव्ययः)
वायसःवायस (१.१)
नान्वेतुम् (अव्ययः)–अन्वेतुम् (√अनु-इ + तुमुन्)
उत्सहेउत्सहे (√उत्-सह् लट् उ.पु. )
देवदेव (८.१)
तवत्वद् (६.१)
मार्गम्मार्ग (२.१)
अरिंदमअरिंदम (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तिं वा श्वस्य
हं स्ये वा सः
ना न्वेतु मुत्स हे दे
मार्ग रिं