६.२६.३०

करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः ।
कालो गृहाणि सर्वेषां काले कालेऽन्ववेक्षते ।
एतान्यन्यानि दुष्टानि निमित्तान्युत्पतन्ति च ॥

अन्वयः

पक्षिणः birds, सर्वे all, मृगाः animals, प्रत्यादित्यम् hostile, रुदन्ति crying, कराळः dreadful, विकटः monstrous, मुण्डः shaven head, परुषः male, कृष्णपिङ्गळः blackish, कालः time, कालेकाले at all times, सर्वेषाम् all, गृहाणि households, अन्ववेक्षते considering, एतानि all this, अन्यानि complete, दुष्टानि sinister निमित्तानि portents, उत्पतन्ति making appearance.

Summary

All birds and animals are making hostile noise. Time is always coming in a dreadful and monstrous blackish form with a shaved head, morning, and evening. Considering all these sinister portents are making an appearance at all households.

पदच्छेदः

करालोकराल (१.१)
विकटोविकट (१.१)
मुण्डःमुण्ड (१.१)
पुरुषःपुरुष (१.१)
कृष्णपिङ्गलःकृष्ण–पिङ्गल (१.१)
कालोकाल (१.१)
गृहाणिगृह (२.३)
सर्वेषांसर्व (६.३)
कालेकाल (७.१)
कालेकाल (७.१)
ऽन्ववेक्षतेअन्ववेक्षते (√अन्वव-ईक्ष् लट् प्र.पु. एक.)
एतान्यन्यानिएतद् (१.३)–अन्य (१.३)
दुष्टानिदुष्ट (√दुष् + क्त, १.३)
निमित्तान्युत्पतन्तिनिमित्त (१.३)–उत्पतन्ति (√उत्-पत् लट् प्र.पु. बहु.)
चच (अव्ययः)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
क रा लोविक टो मु ण्डःपुरु षःकृ
ष्ण पिङ्ग लः का लोगृ हाणि स र्वे षां
का ले का लेऽन्व वेक्ष ते ए ता न्य न्या
नि दु ष्टानिनि मि त्ता न्युत्प तन्तिच