अन्वयः

शिवः pleasant, अनिलः breeze, मत्तविहङ्गानि inhabited by proud birds प्रलीनभ्रमराणीच drunken honeybees, कोकिलाकुलषण्डानि crowded with cuckoos and other birds, दोधवीति shaking violently, पश्य you may see (said Rama to Lakshmana).

M N Dutt

Behold the intoxicated birds, and the black bees blending (with the blossoms). And the blessed breeze sway the trees vocal with the coels.

Summary

"You may see the trees shaking violently by the pleasant breeze, inhabited by proud birds, drunken honeybees and crowded with cuckoos and other birds (Rama said to Lakshmana)."

पदच्छेदः

नित्यमत्तविहंगानि	नित्य–मत्त (√मद् + क्त)–विहंग (१.३)
भ्रमराचरितानि	भ्रमर–आचरित (√आ-चर् + क्त, १.३)
च	च (अव्ययः)
कोकिलाकुलषण्डानि	कोकिल–आकुल–षण्ड (१.३)
विहगाभिरुतानि	विहग–अभिरुत (√अभि-रु + क्त, १.३)
च	च (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नि	त्य	म	त्त	वि	हं	गा	नि
भ्र	म	रा	च	रि	ता	नि	च
को	कि	ला	कु	ल	ष	ण्डा	नि
वि	ह	गा	भि	रु	ता	नि	च