६.३१.८०

रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्निनदद्भिः प्लवंगमैः ।
वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥

अन्वयः

रामस्तु On Rama's part, हृष्टैः delighted, विनदद्भिः roaring like a lion, बहुभिः many, प्लवङ्गमैः monkey groups, वृतः surrounded, रिपुवधाकाङ्क्षी desirous of destruction of enemy, युद्धायैव for war, अभ्यवर्तत waiting.

M N Dutt

Rāma, surrounded by innumerable delighted monkeys setting up shouts, anxious for slaying his foe, prepared for battle.

Summary

Delighted by the roaring sound of many monkeys Rama awaited surrounded by groups of monkeys desirous of starting war.

पदच्छेदः

रामस्तुराम (१.१)–तु (अव्ययः)
बहुभिर्बहु (३.३)
हृष्टैर्हृष्ट (√हृष् + क्त, ३.३)
निनदद्भिःनिनदत् (√नि-नद् + शतृ, ३.३)
प्लवंगमैःप्लवंगम (३.३)
वृतोवृत (√वृ + क्त, १.१)
रिपुवधाकाङ्क्षीरिपु–वध–आकाङ्क्षिन् (१.१)
युद्धायैवाभ्यवर्ततयुद्ध (४.१)–एव (अव्ययः)–अभ्यवर्तत (√अभि-वृत् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रास्तुहु भि र्हृ ष्टै
र्नि द्भिःप्ल वं मैः
वृ तोरिपु धा का ङ्क्षी
यु द्धा यै वाभ्यर्त