६.५३.१५

गमिष्याम्यहमेकाकी तिष्ठत्विह बलं महत् ।
अद्य तान्क्षुधितः क्रुद्धो भक्षयिष्यामि वानरान् ॥

अन्वयः

अहम् I, एकाकी alone, गमिष्यामि will proceed, मे my, बलम् army, इह now, तिष्ठा stay, क्षुभितान् enraged, क्रुद्धः angry, अद्य now, तान् them, वानरान् Vanaras, भक्षयिष्यामि will consume.

Summary

Enraged and angry Kumbhakarna said, "I will proceed now. Let my army remain here. I will consume them on keys today."

पदच्छेदः

गमिष्याम्यहम्गमिष्यामि (√गम् लृट् उ.पु. )–मद् (१.१)
एकाकीएकाकिन् (१.१)
तिष्ठत्विहतिष्ठतु (√स्था लोट् प्र.पु. एक.)–इह (अव्ययः)
बलंबल (१.१)
महत्महत् (१.१)
अद्यअद्य (अव्ययः)
तान्तद् (२.३)
क्षुधितःक्षुधित (√क्षुध् + क्त, १.१)
क्रुद्धोक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, १.१)
भक्षयिष्यामिभक्षयिष्यामि (√भक्षय् लृट् उ.पु. )
वानरान्वानर (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मि ष्याम्य मे का की
ति ष्ठत्वि लं हत्
द्य तान्क्षुधि तः क्रु द्धो
क्ष यि ष्यामि वा रान्