६.५३.३१

रक्ताक्षाः सुमहाकाया नीलाञ्जनचयोपमाः ।
शूरानुद्यम्य खड्गांश्च निशितांश्च परश्वधान् ॥

अन्वयः

रक्ताक्षाः of blood red eyes, सुमहाकायाः of huge body size, नीलाञ्चनचयोपमाः dark blue coloured perplexed, शूलान् tridents, खडगांश्च swords, निशितान् sharpened, परश्वधान् whetted axes, बहुव्यामांश्च many kinds, परिघान् iron bars, गदाश्च maces also, मुसलानि च clubs, क्षेपणीयान् mallets, दुरासदान् evil minded, विपुलान् vast, तालस्कन्धांश्च palmyra trees, उद्यम्य set out

Summary

Rakshasas with blood red eyes, of huge body size, dark blue in colour, holding tridents, sharpened whetted axes and weapons of many kinds, iron bars and maces, clubs, mallets and palmyra trees, the evil minded vast army set out.

पदच्छेदः

रक्ताक्षाःरक्त–अक्ष (१.३)
सुमहाकायासु (अव्ययः)–महत्–काय (१.३)
नीलाञ्जनचयोपमाःनीलाञ्जन–चय–उपम (१.३)
शूलान्शूल (२.३)
उद्यम्यउद्यम्य (√उत्-यम् + ल्यप्)
खड्गांश्चखड्ग (२.३)–च (अव्ययः)
निशितांश्चनिशित (√नि-शा + क्त, २.३)–च (अव्ययः)
परश्वधान्परश्वध (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

क्ता क्षाःसु हा का या
नी लाञ्ज यो माः
शू रा नु द्यम्य ड्गांश्च
निशि तांश्चश्व धान्