६.६८.११

तां निरीक्ष्य मुहूर्तं तु मैथिलीमध्यवस्य च ।
बाष्पपर्याकुलमुखो हनूमान्व्यथितोऽभवत् ॥

अन्वयः

मुहूर्तम् for a moment, ताम् her, निरीक्ष्य looked at, मैथिलीति Mythili, अध्ववस्यतु recognise, बभूवconcluded, तेन therefore, सा she, जनकात्मजा Janaka's daughter, चिरदृष्टाहिseen not before long

M N Dutt

That daughter of Janaka, was not seen by him for a long time. And beholding her and deciding instantly that she is the daughter of Mithilā, (he became greatly sorry).

Summary

He looked at her for a moment and recognised her as Janaka's daughter since he had seen her not long before.

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
निरीक्ष्यनिरीक्ष्य (√निः-ईक्ष् + ल्यप्)
मुहूर्तंमुहूर्त (२.१)
तुतु (अव्ययः)
मैथिलीम्मैथिली (२.१)
अध्यवस्यअध्यवस्य (√अध्यव-सा + ल्यप्)
(अव्ययः)
बाष्पपर्याकुलमुखोबाष्प–पर्याकुल–मुख (१.१)
हनूमान्हनुमन्त् (१.१)
व्यथितोव्यथित (√व्यथ् + क्त, १.१)
ऽभवत्अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तांनि रीक्ष्यमु हू र्तंतु
मैथि लीध्यस्य
बाष्प र्याकुमु खो
नू मान्व्यथि तोऽभ वत्