अन्वयः

भर्तारम् husband, अनुव्रताम् devoted, माम् me, भवभार्या his consort, रमस्व revel, इति thus, बहुशः perhaps, चोदयामास entreated, मया by me, ध्रुवम् surely, प्रत्याख्यातः retaliated, सः him अयम् I, अनुपस्थाने having been rejected, माम् by me, व्यक्तम् said, नैराश्यम् dejected, आगतः has come, क्रोधमोहसमाविष्टः filled with anger and infatuation, निहन्तुम् to kill, माम् me, हन्तुम् kill, उद्यतः is evident

M N Dutt

And plainly in consequence of my refusal, he has given way to despair. And overcome by anger and passion, he is ready to slay me.

Summary

'I who am devoted to my husband and this Ravana wanted me to revel with him. He has been entreated by me several times. Surely, he, having been rejected by me is dejected, filled with anger and infatuation, intends to kill me, is evident'.

पदच्छेदः

सो	तद् (१.१)
ऽयं	इदम् (१.१)
माम्	मद् (२.१)
अनुपस्थानाद्	अनुपस्थान (५.१)
व्यक्तं	व्यक्त (२.१)
नैराश्यम्	नैराश्य (२.१)
आगतः	आगत (√आ-गम् + क्त, १.१)
क्रोधमोहसमाविष्टो	क्रोध–मोह–समाविष्ट (√समा-विश् + क्त, १.१)
निहन्तुं	निहन्तुम् (√नि-हन् + तुमुन्)
मां	मद् (२.१)
समुद्यतः	समुद्यत (√समुत्-यम् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सो	ऽयं	मा	म	नु	प	स्था	ना
द्व्य	क्तं	नै	रा	श्य	मा	ग	तः
क्रो	ध	मो	ह	स	मा	वि	ष्टो
नि	ह	न्तुं	मां	स	मु	द्य	तः