७.२०.८

क्वचिद्वादित्रनृत्तानि सेव्यन्ते मुदितैर्जनैः ।
रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः ॥

M N Dutt

O mighty-armed one, o lord of Rākşasas, behold man, albeit having their sense stupified, engaged in the pursuit of various interests, and themselves not understanding their own ways;* some pass their time merrily with dancing and playing on musical instruments while others weep distressfully with tears streaming from their eyes down their cheeks. *Gati, according to the commentator, means the time of employment and suffering. I think the ordinary meaning answers, and give it accordingly.

पदच्छेदः

क्वचिद्क्वचिद् (अव्ययः)
वादित्रनृत्तानिवादित्र–नृत्त (१.३)
सेव्यन्तेसेव्यन्ते (√सेव् प्र.पु. बहु.)
मुदितैर्मुदित (√मुद् + क्त, ३.३)
जनैःजन (३.३)
रुद्यतेरुद्यते (√रुद् प्र.पु. एक.)
चापरैर्च (अव्ययः)–अपर (३.३)
आर्तैर्आर्त (३.३)
धाराश्रुनयनाननैःधारा–अश्रु–नयन–आनन (३.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
क्व चि द्वा दित्र नृ त्तानि
से व्य न्तेमुदि तैर्ज नैः
रुद्य ते चाप रै रा र्तै
र्धा राश्रुनय नान नैः