अन्वयः
AI
आश्रमपीडा मा भूत् इति परिमेयपुरःसरौ तौ अनुभावविशेषात् तु सेनापरिवृतौ इव आस्ताम्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
मा भूदिति॥ पुनः कथंभूतौ दंपती? आश्रमपीडा मा भून्माऽस्त्विति हेतोः।
माङि लुङ् (अष्टाध्यायी ३.३.१७५ ) इत्याशीरर्थे लुङ्। न माङ्योगे (अष्टाध्यायी ६.४.७४ ) इत्यडागमनिषेधः। परिमेयपुरःसरौ परिमितपरिचरौ। अनुभावविशेषात्तु तेजोविशेषात् सेनापरिवृताविव स्थोरौ ॥
Summary
AI
With only a few attendants to avoid disturbing the hermitage, they nevertheless appeared as if surrounded by an army due to their extraordinary majesty.
सारांश
AI
आश्रम में बाधा न हो, इसलिए उन्होंने बहुत कम सेवक साथ लिए थे, फिर भी अपने स्वाभाविक तेज के कारण वे चतुरंगिणी सेना से घिरे हुए से लगते थे।
पदच्छेदः
AI
| मा | मा | not |
| भूत् | भूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | let there be |
| आश्रमपीडा | आश्रम–पीडा (१.१) | disturbance to the hermitage |
| इति | इति | thus thinking |
| परिमेयपुरःसरौ | परिमेय (परि√मा+यत्)–पुरःसर (१.२) | having a limited number of attendants |
| अनुभावविशेषात् | अनुभाव–विशेष (५.१) | due to extraordinary majesty |
| तु | तु | but |
| सेनापरिवृतौ | सेना–परिवृत (परि√वृ+क्त, १.२) | surrounded by an army |
| इव | इव | as if |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मा | भू | दा | श्र | म | पी | डे | ति |
| प | रि | मे | य | पु | रः | स | रौ |
| अ | नु | भा | व | वि | शे | षा | त्तु |
| से | ना | प | रि | वृ | ता | वि | व |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.