Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

मत्परं दुर्लभं मत्वा नूनमावर्जितं मया ।
पयः पूर्वैः स्वनिःश्वासैः कवोष्णमुपभुज्यते ॥

अन्वयः AI मत्-परं (पयः) दुर्लभं मत्वा मया आवर्जितं पयः पूर्वैः नूनं स्व-निःश्वासैः कवोष्णम् उपभुज्यते।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) मत्परमिति॥ मत्परं मदनन्तरम्। अन्यारात्- (अष्टाध्यायी २.३.२९ ) इत्यादिना पञ्चमी। दुर्लभं दुर्लभ्यं मत्वा मयावर्जितं दत्तं पयः पूर्वैः पितृभिः स्वनिःश्वासैर्दुःखजैः कवोष्णमीषदुष्णं यथा तथोपभुज्यते। नूनमिति वितर्के। कवेष्णमिति कुशब्दस्य कवादेशः, कोष्णं कवोष्णं मन्दोष्णं कदुष्णं त्रिषु तद्वति इत्यमरः (अमरकोशः १.३.३९ )
Summary AI Thinking that water offerings will be rare after me, my ancestors surely drink the water offered by me made lukewarm by their own sighs of grief.
सारांश AI मेरे बाद तर्पण देने वाला कोई नहीं बचेगा, यह सोचकर पूर्वज मेरे द्वारा अर्पित किए गए जल को अपनी गरम लंबी सांसों से गुनगुना करके पी रहे हैं।
पदच्छेदः AI
मत्परम्अस्मद्परम् (२.१) after me
दुर्लभम्दुर्लभ् (+खल्, २.१) difficult to obtain
मत्वामत्वा (√मन्+क्त्वा) thinking
नूनम्नूनम् surely
आवर्जितम्आवर्जित (आ√वृज्+णिच्+क्त, १.१) poured
मयाअस्मद् (३.१) by me
पयःपयस् (१.१) water
पूर्वैःपूर्व (३.३) by the ancestors
स्वनिःश्वासैःस्वनिःश्वास (निर्√श्वस्+घञ्, ३.३) by their own sighs
कवोष्णम्उष्ण (१.१) lukewarm
उपभुज्यतेउपभुज्यते (उप√भुज् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is consumed
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
त्प रं दु र्ल भं त्वा
नू मा र्जि तं या
यः पू र्वैः स्व निः श्वा सैः
वो ष्ण मु भु ज्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.