Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

तया हीनं विधातर्मां कथं पश्यन्न दूयसे ।
सिक्तं स्वयमिव स्नेहाद्वन्ध्यमाश्रमवृक्षकम् ॥

अन्वयः AI हे विधातः! तया हीनं माम् स्नेहात् स्वयम् सिक्तं वन्ध्यम् आश्रम-वृक्षकम् इव पश्यन् कथं न दूयसे?
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तयेति॥ हे विधातः स्रष्टः! तया संतत्या हीनमनपत्यं माम्। स्नेहात् प्रेम्णा स्वयमेव सिक्तं जलसेकेन वर्धितं वन्ध्यमफलम्। वन्ध्योऽफलोऽवकेशी च इत्यमरः (अमरकोशः २.४.७ ) । आश्रमस्य वृक्षकं वृक्षपोतमिव। पश्यन् कथं न दूयसे न परितप्यसे? विधातः इत्यनेन समर्थोऽप्युपेक्षस इति गम्यते॥
Summary AI O Creator, seeing me devoid of progeny, like a barren hermitage tree reared by your own hand with affection, why do you not feel distressed?
सारांश AI हे विधाता! स्वयं स्नेह से सींचे गए आश्रम के किसी फलहीन वृक्ष की भाँति मुझे संतानहीन देखकर क्या आपको कष्ट नहीं होता?
पदच्छेदः AI
तयातद् (३.१) by that (offspring)
हीनम्हीन (√हा+क्त, २.१) devoid of
विधातःविधातृ (८.१) O Creator/Sage
माम्अस्मद् (२.१) me
कथम्कथम् how
पश्यन्पश्यत् (√दृश्+शतृ, १.१) seeing
not
दूयसेदूयसे (√दु कर्तरि लट् (आत्मने.) म.पु. एक.) are pained
सिक्तम्सिक्त (√सिच्+क्त, २.१) watered
स्वयम्स्वयम् yourself
इवइव like
स्नेहात्स्नेह (५.१) out of affection
वन्ध्यम्वन्ध्य (२.१) barren
आश्रमवृक्षकम्आश्रमवृक्ष (+कन्, २.१) a small hermitage tree
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
या ही नं वि धा र्मां
थं श्य न्न दू से
सि क्तं स्व मि स्ने हा
द्व न्ध्य मा श्र वृ क्ष कम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.