Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

हविषे दीर्घसत्रस्य सा चेदानीं प्रचेतसः ।
भुजङ्गपिहितद्वारं पातालमधितिष्टति ॥

अन्वयः AI सा च इदानीं प्रचेतसः दीर्घ-सत्रस्य हविषे भुजङ्ग-पिहित-द्वारं पातालम् अधितिष्ठति।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) हविष इति॥ सा च सुरभिरिदानीं दीर्घं सत्रं चिरकालसाध्यो यागविशेषो यस्य तस्य प्रचेतसो हविषे दध्याज्यादिहविरर्थं भुजङ्गपिहितद्वारं भुजंगावरुद्धद्वारं ततो दुष्प्रवेशं पातालमधितिष्टति। पाताले तिष्ठतीत्यर्थः। अधिशीङ्स्थासां कर्म (अष्टाध्यायी १.४.४६ ) इति कर्मत्वम् ॥
Summary AI She is currently staying in the netherworld, whose entrance is guarded by serpents, to provide oblations for the long sacrifice of Varuṇa.
सारांश AI वह सुरभि इस समय वरुण देव के दीर्घ यज्ञ के लिए पाताल लोक में है, जिसका मार्ग नागों द्वारा सुरक्षित है।
पदच्छेदः AI
हविषेहविस् (४.१) for the sacrificial oblation
दीर्घसत्रस्यदीर्घसत्र (६.१) of a long sacrifice
सातद् (१.१) she (Surabhi)
and
इदानीम्इदानीम् now
प्रचेतसःप्रचेतस् (६.१) of Varuna
भुजङ्गपिहितद्वारम्भुजङ्गपिहित (अपि√धा+क्त)द्वार (२.१) whose gates are guarded by serpents
पातालम्पाताल (२.१) the netherworld
अधितिष्ठतिअधितिष्ठति (अधि√स्था कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) resides in
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
वि षे दी र्घ त्र स्य
सा चे दा नीं प्र चे सः
भु ङ्ग पि हि द्वा रं
पा ता धि ति ष्ट ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.