वैमानिकाः पुण्यकृतस्त्यजन्तु मरुतां पथि ।
पुष्पकालोकसंक्षोभं मेघावरणतत्पराः ॥

अन्वयः AI पुण्यकृतः वैमानिकाः मरुतां पथि मेघावरणतत्पराः (सन्तः) पुष्पकालोकसंक्षोभं त्यजन्तु।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) वैमानिका इति॥ मरुतां देवानां पथि व्योम्नि वैमानिका विमानैश्चरन्तः। चरति (अष्टाध्यायी ४.४.८ ) इति ठक्प्रत्ययः। मेघावरणतत्परा रावणभयान्मेघेष्वन्तर्धानतत्पराः। पुण्यकृतः सुकृतिनः पुष्पकालोकेन यदृच्छया रावणविमानदर्शनेन यः संक्षोभो भयचकितं तं त्यजन्तु । संक्षोभो भयचकितम् इति शब्दार्णवः ॥
Summary AI Let the meritorious celestial beings, who travel on the path of the winds, no longer need to be intent on hiding behind clouds, and thus abandon their agitation at the sight of the Pushpaka chariot.
सारांश AI स्वर्गगामी पुण्यात्मा अब बादलों की ओट में छिपना छोड़ दें और रावण के विमान के भय से मुक्त होकर विचरण करें।
पदच्छेदः AI
वैमानिकाःवैमानिक (१.३) celestial beings in aerial cars
पुण्यकृतःपुण्यकृत् (१.३) performers of meritorious deeds
त्यजन्तुत्यजन्तु (√त्यज् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) let them give up
मरुताम्मरुत् (६.३) of the winds
पथिपथिन् (७.१) on the path
पुष्पकालोकसंक्षोभम्पुष्पक–आलोक–संक्षोभ (२.१) agitation from the sight of Pushpaka
मेघावरणतत्पराःमेघ–आवरण–तत्पर (१.३) intent on hiding behind clouds
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
वै मा नि काः पु ण्य कृ त
स्त्य ज न्तु म रु तां प थि
पु ष्प का लो क सं क्षो भं
मे घा व र ण त त्प राः

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

A Mahākāvya describing the diplomatic confrontation and eventual slaying of the King of Cedi by Kṛṣṇa
किरातार्जुनीयम् भारविः

A Mahākāvya centered on the ascetic trial and combat between Arjuna and Śiva in the guise of a Kirāta
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect