Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

स तेजो वैष्णवं पत्न्योर्विभेजे चरुसंज्ञितम् ।
द्यावापृथिव्योः प्रत्यग्रमहर्पतिरिवातपम् ॥

अन्वयः AI सः, अहर्पतिः द्यावापृथिव्योः प्रत्यग्रम् आतपम् इव, चरुसंज्ञितं वैष्णवं तेजः पत्न्योः विभेजे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) स इति॥ स नृपः चरुसंज्ञाऽस्य संजाता चरुसंज्ञितम्। वैष्णवं तेजः पत्न्योः कौसल्या-कैकेय्योः। द्योश्च पृथिवी च द्यावा-पृथिव्यौ। दिवसश्च पृथिव्याम्इति चकारात् दिव्शब्दस्य द्यावादेशः। तयोर्द्यावापृथिव्योः। अह्नः पतिरहर्पतिः। अहरादीनां पत्यादिषु वा रेफः(वा.४८१५)इत्युपसंख्यानाद्वैकल्पिको रेफस्य रेफादेशो विसर्गापवादः। प्रत्यग्रमातपं बालातपमिवप। विभेजे। विभज्य ददावित्यर्थः ॥
Summary AI He (King Dasharatha) divided that divine energy of Vishnu, known as the charu, between his two wives (Kausalya and Kaikeyi), just as the sun divides its fresh morning light between heaven and earth.
सारांश AI राजा ने उस वैष्णव तेज रूपी चरु को अपनी रानियों में वैसे ही विभाजित किया जैसे सूर्य अपनी प्रभा को बाँटता है।
पदच्छेदः AI
सःतद् (१.१) he
तेजःतेजस् (२.१) the divine energy
वैष्णवम्वैष्णव (२.१) of Vishnu
पत्न्योःपत्नी (७.२) between his two wives
विभेजेविभेजे (वि√भज् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) he divided
चरुसंज्ञितम्चरुसंज्ञित (२.१) called charu
द्यावापृथिव्योःद्यावापृथिवी (७.२) between heaven and earth
प्रत्यग्रम्प्रत्यग्र (२.१) fresh
अहर्पतिःअहर्पति (१.१) the lord of the day
इवइव like
आतपम्आतप (२.१) sunlight
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
ते जो वै ष्ण वं त्न्यो
र्वि भे जे रु सं ज्ञि तम्
द्या वा पृ थि व्योः प्र त्य ग्र
र्प ति रि वा पम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.