स्वाभाविकं विनीतत्वं तेषां विनयकर्मणा ।
मुमूर्च्छ सहजं तेजो हविषेव हविर्भुजाम् ॥

अन्वयः AI तेषाम् स्वाभाविकम् विनीतत्वम् विनयकर्मणा मुमूर्च्छ हविषा हविर्भुजाम् सहजम् तेजः इव ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) स्वाभाविकमिति॥ तेषां कुमाराणां संबन्धि स्वाभाविकं सहजं विनीतत्वं विनयकर्मणा शिक्षया। हविर्भुजामग्नीनां सहजं तेजो हविषाऽऽज्यादिकेनेव। मुमूर्छ ववृधे। निसर्गसंस्काराभ्यां विनीता इत्यर्थः ॥
Summary AI Their natural modesty increased through disciplined training, just as the innate brilliance of fire increases when fed with sacrificial oblations.
सारांश AI शिक्षा और संस्कारों से उनकी स्वाभाविक विनम्रता और सहज तेज उसी प्रकार बढ़ गया, जैसे घी की आहुति पाकर अग्नि और अधिक प्रज्वलित हो उठती है।
पदच्छेदः AI
स्वाभाविकम्स्वभाव–ठक् (१.१) natural
विनीतत्वम्विनीतत्व (१.१) modesty
तेषाम्तद् (६.३) their
विनयकर्मणाविनयकर्मन् (३.१) by the training in discipline
मुमूर्च्छमुमूर्च्छ (√मूर्छ् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) increased
सहजम्सहसहज (√जन्+ड, १.१) innate
तेजःतेजस् (१.१) brilliance
हविषाहविस् (३.१) by the oblation
इवइव like
हविर्भुजाम्हविस्भुज् (६.३) of the fires
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
स्वा भा वि कं वि नी त्वं
ते षां वि र्म णा
मु मू र्च्छ जं ते जो
वि षे वि र्भु जाम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.