Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

राममन्मथशरेण ताडिता
दुःसहेन हृदये निशाचरी ।
गन्धवद्रुधिरचन्दनोक्षिता
जीवितेशवसतिं जगाम सा ॥

अन्वयः AI दुःसहेन राम-मन्मथ-शरेण हृदये ताडिता, गन्धवत्-रुधिर-चन्दन-उक्षिता सा निशाचरी जीवितेश-वसतिम् जगाम।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) रामेति॥ सा। निशासु चरतीति निशाचरी राक्षसी, अभिसारिका च। दुःसहेन सोढुमशक्येन। राम एव मन्मथः। अन्यत्र, -अभिरामो मन्मथः। तस्य शरेण हृदय उरसि मनसि च। हृदयं मनउरसोःइति विश्वः। ताडिता विद्धाङ्गा गन्धबद्दुर्गन्धि यद्रुधिरमसृक् तदेव चन्दनं तेनोक्षिता लिप्ता। अपरत्र, -गन्धवती सुगन्धिनी ये रुधिरचन्दने कुङ्कुमचन्दने ताभ्यामुक्षिता, रुधिरे कुङ्कुमासृजोः इत्युभयत्रापि विश्वः। जीवितेशस्यान्तकस्य, प्राणेश्वरस्य च। वसतिं जगाम ॥
Summary AI Struck in the heart by Rama's unbearable arrow, that demoness, sprinkled with her fragrant blood as if it were sandalwood paste, departed to the abode of Yama, the lord of life.
सारांश AI राम के प्राणघातक बाण से आहत होकर, रक्त रूपी लाल चंदन से सनी वह निशाचरी यमराज के लोक को सिधार गई।
पदच्छेदः AI
राममन्मथशरेणराममन्मथशर (३.१) by the arrow of Rama-as-Kamadeva,
ताडिताताडित (√तड्+क्त, १.१) struck
दुःसहेनदुःसह (३.१) unbearable,
हृदयेहृदय (७.१) in the heart,
निशाचरीनिशाचरी (१.१) the demoness,
गन्धवद्रुधिरचन्दनोक्षितागन्धवद्रुधिरचन्दनोक्षित (१.१) sprinkled with fragrant blood as if with sandalwood paste,
जीवितेशवसतिंजीवितेशवसति (२.१) to the abode of the lord of life (Yama)
जगामजगाम (√गम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) went.
सातद् (१.१) she
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
रा न्म रे ता डि ता
दुः हे हृ ये नि शा री
न्ध द्रु धि न्द नो क्षि ता
जी वि ते तिं गा सा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.